Tiền cọc thuê nhà và quyền của bạn ở NSW

Tiền cọc thực chất là gì

Tiền cọc (bond) là khoản tiền bảo đảm bạn trả khi bắt đầu thuê nhà. Nó vẫn luôn là tiền của bạn — chỉ được giữ làm bảo đảm phòng khi bạn rời đi mà còn nợ tiền thuê hoặc gây hư hỏng vượt quá hao mòn thông thường. Ở NSW, tiền cọc cho một hợp đồng thuê nhà ở không được vượt quá bốn tuần tiền thuê, và chủ nhà không được đòi thêm bất kỳ khoản 'cọc giữ chỗ' nào khác.

Luôn lấy biên nhận cho tiền cọc và mọi khoản thanh toán khác. Nếu ai đó từ chối đưa biên nhận, riêng điều đó đã là một dấu hiệu cảnh báo.

Tiền cọc phải nộp vào đâu — không bao giờ là tài khoản cá nhân

Với hợp đồng thuê chính thức ở NSW, chủ nhà hoặc đại lý phải nộp tiền cọc cho NSW Fair Trading, thường qua hệ thống Rental Bonds Online (RBO). Số tiền này nằm ở chỗ chính phủ — không phải trong túi chủ nhà — cho đến khi kết thúc hợp đồng. Bạn sẽ nhận được xác nhận từ Rental Bonds Online rằng tiền cọc đã được nộp; nếu mãi không thấy, hãy hỏi lý do.

Đây chính là chỗ nhiều chiêu lừa đảo và các thỏa thuận mờ ám lộ ra. Một chủ nhà khăng khăng bắt bạn chuyển tiền cọc vào tài khoản ngân hàng cá nhân rồi tự giữ — 'yên tâm, sau này tôi trả lại' — thì hoặc đang lừa đảo, hoặc đang phạm luật. Hãy chậm lại, và đừng bao giờ trả bất cứ khoản nào trước khi bạn đã xem phòng.

Biên bản hiện trạng — 7 ngày của bạn

Với hợp đồng thuê chính thức, bạn sẽ nhận được biên bản hiện trạng (condition report) mô tả tình trạng của căn nhà. Bạn có 7 ngày để kiểm tra, bổ sung những gì chủ nhà bỏ sót — vết ố, vết xước, thiết bị hỏng — và gửi lại bản của mình.

Hãy làm việc này ngay cả khi mọi thứ trông ổn. Biên bản hiện trạng cùng những bức ảnh có ngày chụp của chính bạn từ ngày đầu tiên chính là bằng chứng quyết định các tranh chấp tiền cọc nhiều tháng sau.

Boarder, lodger và nhà ở ghép — biết mình thuộc loại nào

Đây là điều mà phần lớn sinh viên biết được quá muộn: rất nhiều hình thức ở ghép không được Đạo luật Thuê nhà ở (Residential Tenancies Act) của NSW bảo vệ. Nếu bạn thuê một phòng từ chủ nhà sống cùng nhà, hoặc thuê không chính thức từ người thuê chính (head tenant) mà tên bạn không có trên hợp đồng, bạn có thể là boarder hoặc lodger chứ không phải tenant — với ít sự bảo vệ pháp lý hơn hẳn. Tiền cọc của bạn có thể không bắt buộc phải nộp lên, và hệ thống tiền cọc của Fair Trading có thể không áp dụng.

Điều đó không có nghĩa những hình thức này là xấu — rất nhiều chỗ ở sinh viên đàng hoàng vận hành theo cách này. Nó có nghĩa là bạn phải tự bảo vệ mình: xem nhà kỹ hơn nữa, ghi thỏa thuận và số tiền cọc thành văn bản, thanh toán bằng chuyển khoản (không bao giờ đưa tiền mặt mà không có biên nhận), và giữ lại mọi tin nhắn. Nếu không chắc mình thuộc loại nào, hãy gọi NSW Fair Trading theo số 13 32 20 để hỏi.

Lấy lại tiền cọc

Khi bạn dọn đi lúc kết thúc hợp đồng chính thức, bên nào cũng có thể bắt đầu yêu cầu hoàn cọc qua Rental Bonds Online. Nếu bạn và chủ nhà đồng thuận, tiền thường được hoàn khá nhanh. Nếu chủ nhà đòi giữ một phần tiền cọc mà bạn không đồng ý, đừng vội chấp nhận — tranh chấp có thể được đưa ra NSW Civil and Administrative Tribunal (NCAT), nơi những bức ảnh ngày đầu cùng biên bản hiện trạng sẽ lên tiếng thay bạn.

Hãy dọn phòng sạch sẽ, chụp ảnh mọi thứ trước khi rời đi, và khi trả chìa khóa hãy giữ một ghi nhận bằng văn bản có ngày tháng.

Tìm trợ giúp ở đâu

Các nguồn trợ giúp này đều miễn phí, và việc sử dụng chúng không bao giờ ảnh hưởng đến visa của bạn.

• NSW Fair Trading — 13 32 20 — tiền cọc, quyền thuê nhà và tranh chấp.
• Tenants' Union of NSW (tenants.org.au) — tư vấn miễn phí cho người thuê, có tài liệu về boarder và lodger.
• TIS National — 131 450 — thông dịch viên miễn phí bằng ngôn ngữ của bạn khi gọi bất kỳ dịch vụ nào ở trên.